Hangt je portefeuille aan één aandeel?
Er is één positie waar je als eerste naar kijkt als de beurs opent. Ze is groot geworden, omdat je er veel van kocht of omdat ze harder steeg dan de rest. Een goede dag van dat ene aandeel is een goede dag voor je hele portefeuille. Het is ook een keuze die je elke maand opnieuw maakt, zonder dat er een order aan te pas komt.
Wat concentratie is
Het gewicht van je grootste losse positie als deel van alles wat je hebt. Niet alleen vandaag, maar gemiddeld over al je jaren, want een positie die drie jaar lang 40% van je vermogen was, heeft drie jaar lang je uitkomst bepaald. En het gaat om hoe dat gewicht ontstond. Je kunt groot kopen: één aankoop die meteen een kwart van je vermogen is. Je kunt groot laten groeien: een gewone aankoop die verdrievoudigt terwijl de rest stilstaat. Het eerste zie je aan je orderbedragen. Het tweede aan wat je daarna niet deed.
Wat onderzoek vond
Hendrik Bessembinder bekeek alle ruim 25.000 aandelen die van 1926 tot en met 2016 op de Amerikaanse beurzen genoteerd stonden ("Do Stocks Outperform Treasury Bills?", Journal of Financial Economics, 2018). Over hun hele leven deed 42,6% van die aandelen het beter dan kortlopend Amerikaans staatspapier. De meerderheid dus niet. De hele netto vermogensgroei van de beurs in die negentig jaar kwam van de best presterende 4% van de bedrijven; de andere 96% leverden samen niet meer op dan staatspapier. Negentig bedrijven, nog geen half procent, waren goed voor meer dan de helft.
Dat betekent twee dingen tegelijk. Een brede index rendeert omdat hij de paar grote winnaars altijd in huis heeft. En een willekeurig los aandeel is, over lange tijd, eerder een achterblijver dan een winnaar. Wie veel gewicht op één aandeel legt, zet in op een kleine kans met een grote uitkomst. Dat kan goed uitpakken. Maar de meeste beleggers weten niet hoe groot die inzet bij hen is geworden.
Een rekenvoorbeeld
Verzonnen getallen, om het mechanisme te laten zien. Een belegger heeft € 25.000 en koopt voor € 5.000 één aandeel: 20% van het geheel, een bewuste keuze. Drie jaar later is dat aandeel verdrievoudigd naar € 15.000, terwijl de rest € 25.000 waard is geworden. De positie is nu € 15.000 van € 40.000: 37,5%. Niemand heeft besloten 37,5% in één aandeel te steken. Het is wel elke maand opnieuw zo gelaten.
- Daalt dat aandeel 30%, dan daalt zijn hele portefeuille 11,25%: € 4.500 van € 40.000.
- Had hij het gewicht op 20% gehouden, dan was dezelfde daling 6% van het geheel geweest.
- Stijgt het aandeel nog eens 30%, dan geldt hetzelfde de andere kant op. De positie bepaalt zijn jaar, in beide richtingen.
Het aandeel is dus niet één keuze van drie jaar geleden, maar een keuze op elk maandeinde sindsdien. Die reeks staat in je transacties als het ontbreken van een verkoop.
Hoe je het bij jezelf ziet
Het gewicht van nu weet je misschien ongeveer. Hoe lang het al zo is en hoe het zo werd, weet je zelden. Drie vragen die je alleen uit je eigen transacties kunt beantwoorden:
- Wat was op elk maandeinde je grootste losse positie, als deel van alles wat je toen had, bij al je brokers samen? Hoeveel maanden stond ze boven een kwart?
- Hoe groot was die positie op de dag dat je haar kocht, tegenover wat je toen al had? Kocht je groot, of liet je groot groeien?
- Hoe vaak kocht je bij in een positie die toen al je grootste was, en hoe vaak verkocht je er iets van toen ze bleef groeien?
De tweede vraag maakt het verschil tussen een overtuiging en een gewoonte. Wie groot kocht, koos. Wie groot liet groeien, koos ook, alleen zonder het te merken.
Zie het in een voorbeeld
Op de voorpagina staat een voorbeeld van een verzonnen belegger met echte aandelen. De belegger en de bedragen zijn verzonnen, en het is geen beleggingsadvies.
Wat PortfolioSpiegel ermee doet
PortfolioSpiegel volgt elk besluit in je transacties: de eerste aankoop van een product (Kiezen) en elke aankoop erbij in iets wat je al had (Bijkopen). Onder "Waar je stand vandaan komt" staan die twee als eigen regels, met het aantal besluiten. In je Doorlichting staat bij elke regel het bedrag en bij elk besluit de uitkomst na twaalf maanden tegenover hetzelfde geld in de wereldindex. Zo zie je of je grote positie uit je aankopen kwam, en wat die aankopen deden. Het gewicht per maandeinde tel je zelf, zoals hierboven.
Bronnen
- Hendrik Bessembinder, "Do Stocks Outperform Treasury Bills?", Journal of Financial Economics 129 (2018), 440 tot 457.
- Hoe PortfolioSpiegel je posities en hun waarde bepaalt (Methode)
Laatst gecontroleerd op 4 november 2026. Dit is uitleg bij je eigen cijfers, geen beleggingsadvies.