Verkoop je je winnaars te vroeg?

Een aandeel staat 30% hoger en je verkoopt, want winst is winst. Een ander staat 30% lager en je houdt het, want verkopen maakt het verlies echt. Bijna elke belegger herkent het. Het heeft een naam: het dispositie-effect. En het is in je eigen transacties terug te vinden.

Wat het dispositie-effect is

Beleggers verkopen aandelen die hoger staan dan hun aankoopprijs veel eerder dan aandelen die lager staan. Niet omdat de winnaar slechter is geworden of de verliezer beter, maar omdat het prettig voelt om een winst vast te zetten en pijnlijk om een verlies toe te geven. Hersh Shefrin en Meir Statman gaven het in 1985 zijn naam.

Wat onderzoek vond

Terrance Odean bekeek de transacties van tienduizend rekeningen bij een Amerikaanse broker ("Are Investors Reluctant to Realize Their Losses?", Journal of Finance, 1998). De beleggers verkochten hun winnaars veel vaker dan hun verliezers. En de winnaars die ze verkochten, deden het in het jaar daarna gemiddeld 3,4 procentpunt beter dan de verliezers die ze hielden. Wie zo verkocht, hield dus vooral de aandelen over die het minder goed deden.

Dat betekent niet dat elke verkoop van een winnaar een fout is. Er zijn goede redenen om te verkopen: je hebt het geld nodig, de positie is te groot geworden, of het bedrijf is veranderd. Het gaat om het patroon over al je verkopen samen, niet om één keer.

Hoe je het bij jezelf ziet

Je gevoel helpt hier niet: de verkopen die goed uitpakten onthoud je, de rest niet. Je transacties onthouden alles. Drie vragen die je eruit kunt beantwoorden:

  • Hoe lang hield je je winnaars vast, en hoe lang je verliezers? Is dat bij jou heel verschillend?
  • Wat deden de aandelen die je met winst verkocht in de twaalf maanden daarna?
  • Wat deed je met het geld na zo'n verkoop, en hoe pakte dat uit tegenover blijven zitten?

Die laatste vraag is de eerlijke. Een verkoop vergelijken met de koers van vandaag is wijsheid achteraf. Een verkoop vergelijken met wat je echt met het geld deed, een jaar lang, laat zien wat de keuze zelf deed.

Zie het in een voorbeeld

Op de voorpagina staat een voorbeeld van een verzonnen belegger met echte aandelen. De belegger en de bedragen zijn verzonnen, en het is geen beleggingsadvies.

Wat PortfolioSpiegel ermee doet

PortfolioSpiegel leest je transacties en volgt elke verkoop twaalf maanden: wat je verkocht, tegenover het laten staan. Gratis staat Verkopen als eigen regel onder "Waar je stand vandaan komt", naast kiezen, bijkopen, terugkopen, kosten en geld dat niet belegd was. In je Doorlichting staat elke verkoop apart, met de dag, het product, het bedrag en de uitkomst na twaalf maanden.

Lees mijn transacties, gratis

Bronnen

  • Terrance Odean, "Are Investors Reluctant to Realize Their Losses?", Journal of Finance 53 (1998), 1775 tot 1798.
  • Hersh Shefrin en Meir Statman, "The Disposition to Sell Winners Too Early and Ride Losers Too Long", Journal of Finance 40 (1985), 777 tot 790.
  • Hoe PortfolioSpiegel verkopen meet (Methode)

Laatst gecontroleerd op 28 oktober 2026. Dit is uitleg bij je eigen cijfers, geen beleggingsadvies.

Verwante pagina's

Wat leverden je eigen keuzes op?

−€ 855

Voorbeeld met verzonnen cijfers

ASML Holding. Verkocht op 29 mei 2020 voor € 1.461,75. Zoveel kostte verkopen tegenover vasthouden, twaalf maanden later.

Lees mijn transacties, gratis

Gratis, zonder account. Alles blijft op je apparaat.